ค่ายพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์เพื่อส่งเสริมให้เกิด
สมรรถนะทางด้านการคิดทางคณิตศาสตร์
ในโครงการพัฒนาการคิดขั้นสูงทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น


     เมื่อวันที่ 27-29 ธันวาคม 2559 ทางโครงการพัฒนาการคิดขั้นสูงทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ ดำเนินการโดยคณะศึกษาศาสตร์ ร่วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาวิชาชีพครูสำหรับอาเซียน มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้จัดกิจกรรมค่ายเพื่อพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์เพื่อส่งเสริมให้เกิดสมรรถนะทางด้านการคิดทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนในโครงการฯ โดยกลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนในช่วงชั้นที่ 2 (ชั้น ป.4-ป.6) วัตถุประสงค์ในการจัดกิจกรรมเพื่อให้นักเรียนจากแต่ละโรงเรียนได้มาอยู่ร่วมกันกับเพื่อนโรงเรียนอื่น และพี่นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยขอนแก่นและมหาวิทยาลัยเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษา จากการจัดงานมีส่วนงานอื่นเข้าร่วมในการสนับสนุนทั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ศึกษานิเทศก์ ผู้อำนวยการโรงเรียน ศึกษาธิการจังหวัด ผู้บริหารมหาวิทยาลัย คณะกรรมการสถานศึกษาที่มาจากวัด ชุมชน หมู่บ้าน อนามัย สาธารณสุข เป็นต้น ในกิจกรรมค่ายเน้นการฝึกวินัย การเรียนรู้คุณธรรม จริยธรรมของการอยู่ในชุมชน มีฐานกิจกรรมวิชาการที่นักเรียนได้ฝึกคิด ประดิษฐ์ด้วยตนเองและร่วมกับเพื่อน แล้วนำแนวคิดของตนเองและเพื่อนมานำเสนอเพื่อการเรียนรู้ร่วมกัน ในปี 2559 นี้ได้กำหนดให้มีการจัดกิจกรรมค่ายขึ้นตามพื้นที่ได้แก่ ภาคอีสานตอนบนจัดที่โรงเรียนชุมชนไร่สีสุก ภาคอีสารตอนกลางจัดที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ภาคอีสานตอนล่างจัดที่โรงเรียนบ้านโพธิ์ ภาคเหนือจัดที่โรงเรียนชุมชนบ้านบวกครกน้อย รายละเอียดกิจกรรมค่ายมีดังนี้

 ค่ายพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ณ โรงเรียนชุมชนไร่สีสุก จ.อำนาจเจริญ   รูปภาพพิ่มเติม / วีดิทัศน์เพิ่มเติม
โรงเรียนในเขตพื้นที่เข้าร่วมจำนวน 21 โรงเรียน ,จำนวนคุณครูและคณาจารย์ 41 คน ,จำนวนนักเรียน 168 คน ,จำนวนนักศึกษา 152 คน

 ค่ายพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ณ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น จ.ขอนแก่น รูปภาพพิ่มเติม / วีดิทัศน์เพิ่มเติม
โรงเรียนในเขตพื้นที่เข้าร่วมจำนวน 29 โรงเรียน ,จำนวนคุณครูและคณาจารย์ 51 คน ,จำนวนนักเรียน 176 คน ,จำนวนนักศึกษา 127 คน

 ค่ายพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ณ โรงเรียนบ้านโพธิ์ จ.อุบลราชธานี รูปภาพพิ่มเติม / วีดิทัศน์เพิ่มเติม
โรงเรียนในเขตพื้นที่เข้าร่วมจำนวน 19 โรงเรียน ,จำนวนคุณครูและคณาจารย์ 60 คน ,จำนวนนักเรียน 245 คน ,จำนวนนักศึกษา 184 คน

  ค่ายพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ณ โรงเรียนชุมชนบ้านบวกครกน้อย จ.เชียงใหม่ รูปภาพพิ่มเติม / วีดิทัศน์เพิ่มเติม
โรงเรียนในเขตพื้นที่เข้าร่วมจำนวน 8 โรงเรียน ,จำนวนคุณครูและคณาจารย์ 21 คน ,จำนวนนักเรียน 185 คน ,จำนวนนักศึกษา 120 คน

     กิจกรรมกระโดดเชือกนักเรียนทุกคนในกลุ่มจะต้องช่วยกันคิดหาวิธีว่าจะทำอย่างไรที่เพื่อนในกลุ่มต้องได้กระโดดเชือกพร้อมกันให้ได้นานที่สุด แล้วฝึกปฏิบัติ ซ้อม คิดแก้ปัญหามาก่อน แล้วแต่กลุ่มมากระโดดเทียบกับเพื่อนกลุ่มอื่น

     กิจกรรมฐานหัวบอดท้ายใบ้ โดยให้นักเรียนช่วยกันคิดแก้ปัญหาวิธีการตามหาสิ่งของหรือเดินไปยังเป้าหมายได้ โดยคนแรกจะถือตะกร้าและปิดตาไว้ ส่วนคนสุดท้ายแถวจะไม่ไดปิดตา เป็นการฝึกสมาธิ ความสามัคคี ร่วมแรงร่วมใดของเพื่อนในกลุ่ม

     กิจกรรมฐานการกู้ระเบิดนักเรียนทุกคนในกลุ่มต้องช่วยกันคิดแก้ปัญหาโดยใช้เชือกมัดที่เอวแล้วช่วยกันเคลื่อนที่ขวดน้ำไปที่ที่กำหนด โดยไม่ใช้อวัยวะส่วนอื่นใดช่วยในการจับหรือย้าย นักเรียนมีความสนุก และท้าทายในการทำงานให้บรรลุ

     กิจกรรมฐานเทน้ำเทท่าโดยนักเรียนคนที่อยู่แถวหน้าจะต้องส่งน้ำไปให้เพื่อนคนหลังโดยเทน้ำให้ลงแก้วให้ได้โดยการยืนหันหลัง ซึ่งทุกคนในกลุ่มต้องฝึกช่วยกันคิด ช่วยกันวางแผนตามกติกาที่ได้กำหนดไว้แล้วบรรลุเป้าหมายของภาระกิจ

     กิจกรรมฐานล่องเรือโจรสลัดนักเรียนทุกคนในกลุ่มต้องช่วยกันคิดและวางแผน โดยคนแรกเลือกสมบัติหนึ่งชิ้นใส่ลงไปในเรือ คนต่อไปก็เลือกสมบัติหนึ่งชิ้นใส่ลงไปในเรือเช่นกัน โดยที่แต่ละกลุ่มใส่สมบัติให้มากที่สุดที่ไม่ทำให้เรือจม

     กิจกรรมฐานหนีบหนึบหนับให้นักเรียนจับคู่และได้รับลูกโป่งคู่ละลูกโดยต้องพยายามลำเอียงลูกโป่ง ไปวนจุดที่กำหนด และลำเลียงกลับมา โดยใช้อวัยวะต่างๆที่ไม่ซ้ำกับคู่ก่อนหน้า ช่วยให้ผู้เล่นได้ฝึกสมาธิและสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกันภายในกลุ่ม

     กิจกรรมเกมเนื้อคู่อยู่ที่ไหน นักเรียนในกลุ่มต้องช่วยกันคิดวางแผน จะให้เปิดคนละแผ่น โดยเวียนเป็นรูปวงกลม หากน้องเปิดได้รูปเดียวกัน จะให้เปิดทิ้งไว้ หากได้รูปไม่เหมือนกันก็จะให้คว่ำกลับไว้เช่นเดิม ช่วยฝึกไหวพริบปฏิภาณในการแก้ปัญหา เพื่อฝึกสมาธิ และทักษะการจำของเด็กๆให้ดีมากยิ่งขึ้น

     กิจกรรมเกมรับให้โดนโยนให้ดี นักเรียนแบ่งกลุ่มโดยนลูกบอลโดยจะได้ถุงพลาสติก 1 ใบ ต่อเด็ก 4 คน ในการถือมุมของถุงหลังจากการโยนลูกบอลข้ามตาข่าย อีกฝั่งต้องรับให้ได้ ถ้ารับไม่ได้จะถือว่าเสียแต้มนั้นไป ช่วยฝึกการวางแผนการรับลูกบอล การเคลื่อนที่ของแต่ละบุคคลและสร้างความสามัคคีในกลุ่ม

     กิจกรรมเกมเลือกที่ใช่ได้ที่ชอบ นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันวางแผนและเลือกอุปกรณ์ที่จะใช้ในการตักน้ำ โดยแต่ละคนจะเลือกอุปกรณ์ได้ 1 ชิ้น วิ่งสลับกันทีละคน โดยจะตักน้ำจากถังแล้ววิ่งไปเทน้ำลงในขวดน้ำฝั่งตรงข้าม นักเรียนเกิดการวางแผนและรอบคอบ ฝึกความสามัคคีแก่หมู่คณะและการมีน้ำใจเป็นนักกีฬา

      กิจกรรมวิชาการมหัศจรรย์กระดาษหมุนได้ นักเรียนทุกคนในกลุ่มช่วยกันสร้างและประดิษฐ์กระดาษให้กระดาษนั้นสามารถหมุนได้และใช้เวลาหมุนนานที่สุดและออกมานำเสนอแนวคิด ช่วยให้นักเรียนสามารถใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการสร้างลูกข่างได้อย่างหลากหลายและสามารถหาจุดสมดุลในการในการหมุนลูกข่างให้ได้นานที่สุด

     กิจกรรมเกมสามสหาย นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันหาวิธีวางหมากตัวเลข จาก 0 ถึง 9 ลงในรูปหกเหลี่ยมกำหนดให้ ผลบวกของจำนวนสามจำนวนที่เรียงอยู่ในแนวเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นแนวตั้ง แนวทแยงมุม มีค่าเท่ากันและให้ได้แนวคิดที่หลากหลายวิธีมากที่สุด นักเรียนได้พัฒนาทักษะกระบวนการแก้ปัญหา การให้เหตุผลและทักษะกระบวนการสื่อสาร การสื่อความหมายทางคณิตศาสตร์

      กิจกรรมเกมสนุกคิดปริศนาข้ามแม่น้ำ นักเรียนทุกคนในกลุ่มช่วยกันคิดหาวิธีแก้ปัญหาในการพาพ่อ แม่ ลูกชาย ลูกสาว ตำรวจ และโจร นั่งเรือข้ามฝั่งแม่น้ำให้ได้ตามเงื่อนไขเกมที่กำหนดไว้โดยคิดให้ได้หลากหลายวิธีมากที่สุดและไม่ซ้ำกัน นักเรียนได้ฝึกทักษะการวางแผนกันภายในกลุ่มการแก้ปัญหาอย่างสมเหตุสมผล การคิดด้วยตัวเองและการสังเกต

     กิจกรรม Pattern Blocks นักเรียนทุกคนในกลุ่มช่วยกันคิดและวางแผนนำ Pattern Blocks ที่ได้รับมาวางเป็นรูปภาพหกเหลี่ยมด้านเท่าที่มีขนาดใหญ่ขึ้นจากเดิมเป็นสองเท่าและสามเท่า จากนั้นเขียนแนวคิดที่ได้และนำเสนอ นักเรียนได้ได้คุ้นเคยกับรูปทรงเรขาคณิต ฝึกทักษะความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบจัดวาง Pattern Block ให้เป็นรูปหกเหลี่ยมด้านเท่าที่มีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างอิสระและเห็นถึงความแตกต่างและความสอดคล้องกันของรูปทรงแต่ละแบบ

      กิจกรรมเกมเวลาของฉัน โดยแจกอุปกรณ์เริ่มต้นให้นักเรียนระดมความคิด เพื่อสร้างเส้นทางให้ลูกปิงปองเคลื่อนที่จากจุดเริ่มต้นลงมาสู่เส้นชัยให้ได้เวลาในการเคลื่อนที่ได้นานที่สุด ให้วางฟิวเจอร์บอร์ดไว้บนฐานที่กำหนดให้ หากลูกปิงปองหยุดนิ่งเกิน 5 วินาที จะถือว่าจบเกมทันที และจะไม่ได้คะแนนในรอบจับเวลา โดยแต่ละกลุ่มสามารถนำเอาเงินมาแลกกับอุปกรณ์ที่ต้องการนำไปใช้ในการสร้างได้ โดยให้น้องคำนึงว่าต้องให้เหลือเงินมากที่สุด เพื่อสะสมคะแนน ส่งตัวแทนกลุ่มละ 2 คน ออกมานาเสนอผลงานที่สร้างขึ้น โดยให้ปล่อยลูกปิงปองได้ 2 ครั้ง พร้อมกับจับเวลาในขณะที่ลูกปิงปองเคลื่อนที่ และเลือกครั้งที่ใช้เวลามากที่สุดมาคิดเป็นคะแนน

สถาบันวิจัยและพัฒนาวิชาชีพครูสำหรับอาเซียนคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น